Hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc: Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

Việc lái xe trên các địa hình đèo dốc luôn là thử thách lớn, đặc biệt là nguy cơ xe bị trôi ngược khi dừng và khởi hành lại giữa dốc. Để giải quyết nỗi lo này, hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc đã ra đời như một trợ thủ đắc lực. Vậy hỗ trợ khởi hành ngang dốc là gì, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của nó ra sao? Hãy cùng 911 Workshop tìm hiểu về hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc qua bài viết dưới đây.

Hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc trên ô tô là gì?

Hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc thường được biết đến với các tên gọi viết tắt như HSA (Hill-Start Assist), HAC (Hill-start Assist Control) hay HLA (Hill Launch Assist). Đây là một trong những công nghệ hỗ trợ khởi hành ngang dốc an toàn và phổ biến nhất trên các dòng xe hiện đại ngày nay.

Nhiều khách hàng thường thắc mắc hỗ trợ khởi hành ngang dốc hsa là gì hay hỗ trợ khởi hành ngang dốc hac là gì? Về bản chất, chúng đều là tên gọi của cùng một tính năng giúp giữ xe đứng yên trong khoảng thời gian ngắn khi người lái chuyển từ chân phanh sang chân ga trên đường dốc. Nhờ có tính năng hỗ trợ khởi hành ngang dốc, người lái có thể tự tin “đề-pa” lên dốc mà không lo xe bị tụt lùi, loại bỏ hoàn toàn thao tác kéo phanh tay phức tạp, đảm bảo an toàn tối đa cho cả người và phương tiện.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống khởi hành ngang dốc số sàn

Cấu tạo của hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc hca

Về mặt cấu tạo, hệ thống này là sự kết hợp giữa các phần cứng (cảm biến) và phần mềm xử lý (ECU) để kiểm soát hoạt động của bộ ly hợp, hệ thống phanh và phân bổ mô-men xoắn. Các thành phần chính bao gồm:

• Cảm biến phát hiện độ nghiêng: Bộ phận này có nhiệm vụ phát hiện khi xe đang dừng ở những đoạn đường có độ dốc từ 5 độ trở lên trong khi động cơ vẫn hoạt động. Khi phát hiện điều kiện này, nó sẽ gửi tín hiệu về bộ điều khiển trung tâm.
• Cảm biến chuyển động bánh xe: Mỗi bánh xe được lắp đặt một cảm biến sử dụng nguyên lý từ tính của nam châm quay để phát hiện chuyển động. Khi bánh xe chuyển động (lăn bánh) mà động cơ chưa truyền lực, từ trường từ các nam châm quay sẽ thay đổi, cảm biến sẽ phát hiện và báo hiệu về ECU.
• Cảm biến áp suất giảm chấn: Được đặt trong hệ thống treo, cảm biến này giúp ECU xác định trọng lượng hiện tại của xe (bao gồm tự trọng, hành khách và hàng hóa) thông qua độ nén của giảm chấn. Dữ liệu này giúp tính toán lực phanh cần thiết chính xác hơn.
• Bộ điều khiển trung tâm ECU: Được coi như “não” của hệ thống. ECU chịu trách nhiệm nhận tín hiệu từ tất cả các cảm biến trên, phân tích dữ liệu, tính toán khả năng tụt dốc và đưa ra quyết định điều khiển phanh hoặc điều chỉnh áp suất nén.

Nguyên lý hoạt động của hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc HSA/HAC

Nguyên lý cốt lõi của hệ thống là duy trì lực phanh tạm thời để “giữ chân” xe trong khoảng thời gian người lái chuyển đổi thao tác, đảm bảo an toàn.

• Kích hoạt hệ thống: Hệ thống sẽ tự động kích hoạt khi xe đang dừng hẳn ở giữa dốc (độ dốc > 5 độ) và bắt đầu quá trình khởi động lại. Lúc này, người lái sẽ nhả chân phanh để chuyển sang chân ga.
• Xử lý và tính toán: Ngay khi chân phanh được nhả ra, dựa trên tín hiệu từ cảm biến độ nghiêng và cảm biến áp suất giảm chấn, ECU sẽ tính toán lực phanh phù hợp với độ dốc và trọng lượng xe. Đồng thời, cảm biến chuyển động bánh xe sẽ giám sát xem xe có dấu hiệu bị trôi ngược hay không.
• Can thiệp phanh (Giữ xe): ECU sẽ điều khiển hệ thống phanh (đặc biệt đối với xe số tự động) để duy trì lực phanh trong một khoảng thời gian ngắn (thường khoảng 3 giây). Hành động này giữ cho xe đứng yên, không bị tụt dốc dù người lái đã rời chân phanh.
• Kết thúc quy trình: Khi người lái đạp ga và mô-men xoắn từ động cơ đủ lớn để thắng lực cản của dốc và đẩy xe đi lên, ECU sẽ tự động nhả phanh để xe di chuyển mượt mà về phía trước.

Cách kiểm tra xe bạn có hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc hay không

Rất nhiều khách hàng của 911 Workshop khi mua xe cũ hoặc thậm chí xe mới cũng chưa nắm rõ xe hỗ trợ khởi hành ngang dốc của mình có tính năng này hay không. Dưới đây là 3 cách đơn giản để bạn tự kiểm tra xem xe bạn có HAC hay không:

1. Quan sát đèn báo trên taplo: Đây là cách nhanh nhất. Khi bạn bật chìa khóa điện (nấc ON) hoặc vừa nổ máy, hãy nhìn vào cụm đồng hồ. Nếu thấy biểu tượng chiếc ô tô nằm trên dốc nghiêng hoặc chữ HSA/HAC sáng lên rồi tắt, chúc mừng bạn, xe bạn đã được trang bị hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc.
2. Tra cứu thông số kỹ thuật: Bạn có thể mở sách hướng dẫn sử dụng hoặc truy cập website của hãng sản xuất để kiểm tra xem xe có được trang bị cảnh báo va chạm phía trước thông qua tìm đến mục “An toàn chủ động” trong bảng thông số kỹ thuật. Nếu thấy dòng chữ “Hỗ trợ khởi hành ngang dốc (HSA/HAC/HLA)”, thì xe bạn chắc chắn sở hữu công nghệ này.
3. Hỏi đại lý hoặc nhân viên kỹ thuật: Để chính xác tuyệt đối, hãy cung cấp số khung (VIN) của xe cho cố vấn dịch vụ tại đại lý hoặc các gara uy tín như 911 Workshop. Chúng tôi sẽ tra cứu trên hệ thống dữ liệu gốc để xác nhận các trang bị theo xe.

Hướng dẫn cách sử dụng hệ thống khởi hành ngang dốc và lưu ý khi khởi động

Thực tế, hệ thống Hỗ trợ khởi hành ngang dốc (HAC) là tính năng tự động, bạn không cần bấm nút để bật. Tuy nhiên, để hệ thống hoạt động hiệu quả và an toàn, bạn cần tuân thủ quy trình 3 bước sau:

Bước 1: Dừng xe hoàn toàn trên dốc. Khi xe đang di chuyển trên dốc và cần dừng lại, hãy đạp phanh chân để xe dừng hẳn (đối với xe số sàn cần đạp hết chân côn). Lúc này, các cảm biến sẽ xác định độ nghiêng của dốc. Nếu đủ điều kiện (thường dốc > 5 độ), hệ thống sẽ chuyển sang trạng thái chờ kích hoạt.

Bước 2: Nhả chân phanh để chuyển đổi thao tác. Khi cần di chuyển tiếp, bạn hãy bình tĩnh nhấc chân ra khỏi bàn đạp phanh. Tại thời điểm này, hệ thống HAC sẽ tự động duy trì lực phanh trong khoảng 3 giây. Chiếc xe sẽ được giữ đứng yên, không bị tụt lùi dù bạn không còn đạp phanh.

Bước 3: Đạp ga nhẹ nhàng để di chuyển. Tận dụng khoảng thời gian 3 giây “giữ phanh” đó, bạn hãy chuyển ngay sang chân ga và đạp nhẹ nhàng để tạo đà cho xe tiến lên (hoặc lùi xuống). Khi hệ thống nhận thấy lực kéo từ động cơ đủ lớn để thắng lực cản của dốc, nó sẽ tự động ngắt phanh để xe di chuyển mượt mà.

Lưu ý quan trọng:

• Thời gian vàng: Bạn chỉ có khoảng 3 giây để chuyển từ chân phanh sang chân ga. Nếu quá thời gian này mà bạn chưa đạp ga, phanh sẽ nhả và xe có thể bị trôi.
• Lên và xuống dốc: Hệ thống này hoạt động hiệu quả trong cả hai trường hợp khi bạn đang leo dốc hoặc khi bạn đang lùi xe lên dốc.

Câu hỏi thường gặp về hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc (FAQ)

1. Có thể lắp thêm hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc cho xe được không?

Câu trả lời gần như không thể vì nhiều chủ xe sở hữu xe không có hỗ trợ khởi hành ngang dốc thường muốn độ thêm. Tuy nhiên, hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc không phải là một món phụ kiện rời. Nó liên kết chặt chẽ với hệ thống khác và việc lắp đặt thêm có thể có rủi ro tiềm ẩn

2. Hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc có tắt được không?

Điều này phụ thuộc vào thiết kế của từng hãng xe. Trên một số dòng xe cho phép tắt chế độ hỗ trợ khởi hành ngang dốc qua nút bấm hoặc cài đặt trên màn hình. Tuy nhiên các chuyên gia khuyên bạn không nên tắt để đảm bảo an toàn.

3. Hỗ trợ khởi hành ngang dốc có ảnh hưởng tới phanh hay độ bền xe không?

Hoàn toàn không. Công nghệ hỗ trợ khởi hành ngang dốc là tính năng an toàn chủ động được lập trình chính hãng. Ngược lại, nó còn giúp giảm bớt sự mài mòn ly hợp (côn) trên xe số sàn do hạn chế được tình trạng rà côn quá nhiều.

4. Tại sao nên chọn xe có chế độ hỗ trợ khởi hành ngang dốc từ đầu?

Đây là tiêu chí bạn nên ưu tiên hàng đầu khi mua xe vì:

• Không thể nâng cấp: Như đã nói, bạn gần như không thể độ thêm hệ thống hỗ trợ khởi hành ngang dốc hac sau khi đã mua xe.
• Sự đồng bộ: Hệ thống nguyên bản đảm bảo sự phối hợp mượt mà nhất giữa động cơ và phanh.
• An toàn tuyệt đối: Đây là tính năng cứu cánh cho những tình huống bất ngờ trên đèo dốc, đặc biệt khi chở nặng hoặc kẹt xe ngang dốc.

Giữ an toàn luôn là ưu tiên số 1 của mỗi hành trình. Chính vì vậy, khi lựa chọn phương tiện, bạn hãy ưu tiên những mẫu xe được trang bị các công nghệ hỗ trợ đắc lực như hỗ trợ khởi hành ngang dốc – HAC để bảo vệ chính mình và gia đình. 911 Workshop tin rằng, với những kiến thức vừa chia sẻ, bạn đã hoàn toàn tự tin để làm chủ các tính năng này, giúp mỗi chuyến đi trở nên mượt mà và an toàn hơn bao giờ hết.