Được viết bởi Cảm biến kích nổ còn gọi là cảm biến tiếng gõ (Knock Sensor) là một trong những cảm biến quan trọng nhất trên động cơ ô tô hiện đại. Bộ phận này giúp nhận biết hiện tượng kích nổ, từ đó gửi tín hiệu về ECU để điều chỉnh thời điểm đánh lửa, đảm bảo động cơ hoạt động êm ái, tiết kiệm và bền bỉ. Trong bài viết này, 911 Workshop sẽ giúp bạn hiểu rõ cảm biến kích nổ là gì, cấu tạo – nguyên lý hoạt động để bạn nắm bắt và chăm sóc xe tốt hơn.
Cảm biến kích nổ là gì?
Cảm biến kích nổ là thiết bị dùng để đo rung động và tiếng gõ bất thường bên trong động cơ khi xảy ra hiện tượng kích nổ.
Kích nổ là hiện tượng nhiên liệu – không khí tự bốc cháy trước thời điểm bugi đánh lửa, tạo ra tiếng gõ kim loại, khiến động cơ nóng bất thường và gây hại nghiêm trọng đến: Thành xilanh, đỉnh piston, xupap, trục cơ
Nhờ thu thập rung động khi có kích nổ và gửi về ECU để giúp điều chỉnh góc đánh lửa loại bỏ kích nổ, cảm biến kích nổ giúp bảo vệ động cơ, tối ưu công suất và giảm chi phí sửa chữa về lâu dài.
Cấu tạo và nguyên lý vận hành của cảm biến kích nổ
Cấu tạo cảm biến kích nổ
Một cảm biến KNK tiêu chuẩn gồm:
- Vỏ kim loại chịu nhiệt cao
- Tinh thể áp điện (Piezoelectric) làm từ thạch anh
- Bu lông bắt vào thân máy
- Giắc điện kết nối ECU
Tinh thể áp điện chính là “trái tim” của cảm biến gõ, có khả năng tạo ra điện áp khi chịu rung động.
Chức năng
Cảm biến ghi lại:
- Rung động bất thường
- Tiếng gõ từ buồng đốt
- Dao động tần số trong khoảng 6.000 – 13.000 Hz
Sau đó gửi tín hiệu điện áp (thường < 2.5V) về ECU để ECU phân tích và điều chỉnh thời điểm đánh lửa.
Nguyên lý hoạt động
Khi động cơ xảy ra tiếng gõ hoặc kích nổ:
- Tinh thể áp điện bị rung mạnh
- Sinh ra tín hiệu điện áp
- ECU nhận tín hiệu và phân tích
- ECU điều chỉnh góc đánh lửa trễ hơn
- Hiện tượng kích nổ giảm hoặc biến mất
Nhờ thiết kế chính xác, cảm biến KNK chỉ phản ứng với tần số rung động điển hình của kích nổ, tránh nhầm lẫn với những dao động khác của động cơ.
Vị trí cảm biến kích nổ nằm ở đâu?
Trong hầu hết các dòng xe:
- Cảm biến tiếng gõ nằm trên thân động cơ
- Phía dưới cổ hút (intake manifold) hoặc gần nắp xy-lanh
- Được bắt trực tiếp vào block máy bằng bu lông.
Ở các xe đời mới hoặc máy V6 – V8, mỗi nhánh máy có thể có 1 – 2 cảm biến, giúp đo chính xác hơn. Việc hiểu đúng vị trí giúp bạn dễ dàng kiểm tra hoặc thay thế khi cần thiết.
Triệu chứng lỗi cảm biến kích nổ và nguyên nhân gây lỗi
Khi cảm biến kích nổ bị lỗi, bạn có thể gặp các triệu chứng sau:
- Công suất xe giảm mạnh, tăng tốc yếu
- Động cơ nóng lên bất thường
- Tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn
- Xuất hiện tiếng gõ lụp bụp ở ống xả
- Xe khó nổ máy
- Đèn Check Engine bật sáng
- Quạt két nước đột ngột chạy mạnh
Nguyên nhân gây lỗi cảm biến gõ
Nguyên nhân đến từ động cơ:
- Thời điểm đánh lửa sai
- Tỷ lệ hòa khí không chính xác
- Cặn bẩn trong xy-lanh
- Bugi hỏng, sai loại hoặc đóng cặn
Nguyên nhân đến từ chính cảm biến:
- Đứt dây điện
- Ngắn mạch
- Giắc cắm oxy hóa
- Cảm biến lắp sai mô-men
- Va đập cơ khí
- Cảm biến gõ xuống cấp theo thời gian
Khi cảm biến bị lỗi, ECU không thể điều chỉnh chính xác và động cơ dễ bị kích nổ, gây nguy hiểm.
Cách kiểm tra cảm biến kích nổ còn hoạt động tốt hay không
Khi đèn Check Engine sáng, bạn có thể kiểm tra cảm biến tiếng gõ theo các bước sau:
- Dùng máy chẩn đoán để đọc mã lỗi (thường là mã P0325 – P0332).
- Đo tín hiệu điện áp tại chân cảm biến khi động cơ đang nổ.
- Giữ chìa khóa ON và gõ nhẹ lên block máy bằng búa cao su – cảm biến tốt sẽ tạo ra tín hiệu dao động.
- Nếu chạm chân (+) vào mass mà động cơ không phản ứng, cảm biến có thể đã hỏng.
- Quan sát sự thay đổi tiếng gõ khi tăng ga – nếu tiếng gõ lớn dần, cảm biến có thể không hoạt động.
Tuy nhiên, phát hiện chính xác lỗi cảm biến kích nổ cần thiết bị chuyên dụng, vì vậy bạn nên mang xe đến các gara uy tín như 911 Workshop để được kiểm tra chi tiết.
Chi phí thay thế cảm biến kích nổ là bao nhiêu
Chi phí thay cảm biến kích nổ phụ thuộc: Hãng xe (Toyota, Mazda, BMW, Mercedes, Audi…), Vị trí lắp đặt (dễ hay khó tháo) và Loại cảm biến (OEM, chính hãng, aftermarket)
Giá tham khảo thị trường:
| Loại xe | Giá cảm biến (VNĐ) | Công thay (VNĐ) | Tổng (VNĐ) |
| Xe Nhật (Toyota, Honda…) | 2.000.000 – 4.000.000 | 300.000 – 500.000 | 2.300.000 – 4.500.000 |
| Xe Hàn (Hyundai, Kia…) | 1.500.000 – 3.500.000 | 300.000 – 500.000 | 1.800.000 – 4.000.000 |
| Xe Đức (Mercedes, BMW, Audi…) | 5.000.000 – 15.000.000 | 600.000 – 1.200.000 | 6.000.000 – 16.000.000 |
Dịch vụ sửa chữa, thay thế cảm biến tiếng gõ tại 911 Workshop uy tín
Nếu xe của bạn có dấu hiệu lỗi cảm biến tiếng gõ, hãy để 911 Workshop hỗ trợ. Chúng tôi cam kết:
- Kiểm tra lỗi động cơ gõ bằng máy chẩn đoán chuyên sâu
- Đo tín hiệu cảm biến bằng thiết bị tiêu chuẩn
- Báo giá minh bạch trước khi sửa kèm bảo hành đầy đủ sau khi thay thế
- Sử dụng phụ tùng, linh kiện thay thế chính hãng hoặc OEM
- KTV chuyên nghiệp đảm bảo sửa chữa nhanh chóng, đúng kỹ thuật
911 Workshop có kinh nghiệm xử lý cảm biến KNK cho nhiều dòng xe như:Mercedes-Benz, BMW, Audi, Porsche, Lexus, Toyota, Honda, Mazda, Hyundai, Kia, Volkswagen…
Nếu bạn đang gặp vấn đề về cảm biến kích nổ, tiếng gõ hoặc đèn Check Engine sáng, hãy liên hệ ngay 911 Workshop để được hỗ trợ kịp thời. Phòng tránh tối đa rủi ro có thể xảy đến.
