Được viết bởi Cảm biến lưu lượng khí nạp là một bộ phận vô cùng quan trọng có nhiệm vụ xác định tốc độ và khối lượng khí đi vào hệ thống phun nhiên liệu của động cơ đốt trong. Để hiểu chi tiết hơn, hãy cùng 911 Workshop phân tích kỹ cấu tạo, nguyên lý hoạt động, cách đo khí nạp,…trong bài dưới đây.
Cảm biến lưu lượng khí nạp có mấy loại phổ biến?
Vị trí cảm biến lưu lượng khí nạp thường nằm giữa bộ lọc khí và đường ống nạp, đóng vai trò quan trọng trong việc đo lượng không khí đi vào động cơ. Đây là bộ phận thiết yếu giúp ECU tính toán lượng xăng cần phun và điều chỉnh thời điểm đánh lửa phù hợp.
Hiện nay, trên thị trường có 03 loại cảm biến MAF phổ biến:
- Cảm biến lưu lượng khí nạp kiểu dây sấy (hot-wire): Sử dụng dây sấy nhiệt điện trở; khi không khí đi qua làm dây nguội, ECU điều chỉnh dòng điện để giữ nhiệt độ ổn định. Dòng điện thay đổi theo lượng khí nạp và được gửi về ECM. Loại này có độ chính xác cao, dễ lắp đặt, chi phí thấp, nhẹ và bền.
- Cảm biến lưu lượng khí nạp kiểu cánh trượt: Hoạt động cơ khí, dễ bám bụi, chi phí cao và độ bền thấp, vì vậy hiện nay ít được sử dụng.
- Cảm biến lưu lượng khí nạp kiểu dây nhiệt: Phổ biến nhờ lắp đặt đơn giản, bền do không có bộ phận chuyển động và chi phí thấp. Tuy nhiên, dây nhiệt dễ hỏng, tuổi thọ bị ảnh hưởng bởi bụi bẩn và dầu.
Tùy vào thiết kế xe, cảm biến lưu lượng khí nạp có thể có từ 3 đến 5 chân. Đặc biệt, loại cảm biến 5 chân thường dùng trên các xe đời mới vì tích hợp thêm cảm biến nhiệt độ khí nạp, giúp đo lường chính xác hơn.
Cấu tạo cơ bản cảm biến lưu lượng khí nạp trên ô tô
Cảm biến lưu lượng khí nạp trên ô tô được cấu tạo từ các bộ phận chính sau:
| Loại cảm biến lưu lượng khí nạp | Cấu tạo cơ bản |
| Cảm biến lưu lượng khí nạp kiểu dây sấy (hot-wire) | Dây platinum Nhiệt điện trở |
| Cảm biến lưu lượng khí nạp loại cánh trượt (khí nạp dạng cơ khí) | Cánh trượt Biến trở Lò xo hồi vị |
| Cảm biến lưu lượng khí nạp loại dây nhiệt (dạng dây nung nóng) | Dây sấy Cảm biến nhiệt |
Nguyên lý hoạt động cảm biến lưu lượng khí nạp trên xe hơi
Nguyên lý cảm biến lưu lượng khí nạp của các loại phổ biến hiện nay như sau:
- Cảm biến lưu lượng khí nạp kiểu dây sấy (hot-wire): Khi không khí đi qua, dây Platinum bị làm mát, ECU sẽ điều chỉnh dòng điện để giữ nhiệt độ ổn định. Sự thay đổi dòng điện này được ECU sử dụng để tính toán lưu lượng khí nạp, từ đó điều chỉnh lượng nhiên liệu phun và thời điểm đánh lửa.
- Cảm biến lưu lượng khí nạp kiểu cánh trượt: Không khí đi vào sẽ đẩy cánh trượt, làm biến trở thay đổi. Tín hiệu điện áp thu được sau đó được gửi về ECU để xác định lượng khí nạp, giúp động cơ hoạt động ổn định.
- Cảm biến lưu lượng khí nạp kiểu dây nhiệt: Dòng không khí làm mát dây nhiệt, ECU sẽ tăng dòng điện để bù nhiệt. Sự thay đổi dòng điện này được ECU dùng để tính toán chính xác lưu lượng khí nạp và điều chỉnh phun nhiên liệu phù hợp.
Các dấu hiệu nhận biết thường gặp khi cảm biến lưu lượng khí nạp bị lỗi
Để kịp thời phát hiện các vấn đề liên quan đến cảm biến lưu lượng khí nạp hay cảm biến MAF, bạn cần nhận biết những dấu hiệu cho thấy cảm biến khí nạp đang bị lỗi, bao gồm:
1. Xe chạy yếu
Nguyên nhân khiến cảm biến bị lỗi có thể làm tỷ lệ hòa khí giữa xăng và không khí sai lệch, dẫn đến giảm công suất động cơ, vòng tua máy không ổn định. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành của xe, gây tình trạng xe khó nổ, xe chết máy hoặc bị giật khi lên ga.
2. Xe hao xăng
Khi cảm biến MAF hoặc cảm biến lưu lượng khí nạp gặp sự cố, dữ liệu đo được sai, khiến ECU tính toán lượng nhiên liệu không chính xác, bơm nhiều xăng hơn vào buồng đốt, dẫn đến tiêu hao nhiên liệu cao.
3. Đèn check Engine báo sáng
Nếu cảm biến khí nạp trên ô tô gặp vấn đề, đèn Check Engine sẽ bật sáng để cảnh báo, cho thấy cần kiểm tra hoặc đo cảm biến lưu lượng khí nạp để xác định nguyên nhân.
Chức năng và nhiệm vụ của cảm biến lưu lượng khí nạp trên xe hơi
Cảm biến lưu lượng khí nạp (cảm biến MAF) đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý hỗn hợp khí – nhiên liệu của động cơ. Các công dụng chính bao gồm:
- Đo lưu lượng khí nạp đi vào động cơ, giúp ECU xác định chính xác lượng không khí nạp.
- Chuyển tín hiệu đo được thành tín hiệu điện gửi về ECU, cho phép bộ điều khiển trung tâm xử lý dữ liệu.
- Hỗ trợ ECU tính toán lượng xăng cần phun, đảm bảo tỷ lệ hòa khí chính xác.
- Điều chỉnh thời điểm phun xăng và đánh lửa dựa trên dữ liệu từ cảm biến lưu lượng khí nạp, giúp động cơ vận hành mượt mà.
- Giúp động cơ hoạt động ổn định và tiết kiệm nhiên liệu, giảm hao xăng.
- Góp phần kéo dài tuổi thọ động cơ và hệ thống nhiên liệu, đồng thời duy trì hiệu suất vận hành tối ưu.
Cách kiểm tra và các lỗi cảm biến lưu lượng khí nạp thường gặp
Cách kiểm tra cảm biến lưu lượng khí nạp trên ô tô:
- Cách 1: Kiểm tra khi động cơ tắt bằng cách đo điện áp đầu ra. Nếu giá trị không nằm trong khoảng 0.98V – 1.02V, cảm biến có thể đã hỏng.
- Cách 2: Dùng miệng thổi khí vào cảm biến hoặc khởi động động cơ để đo điện áp tín hiệu phát ra từ cảm biến MAF.
- Cách 3: Sử dụng máy đọc lỗi (OBD) và vào datalist để kiểm tra tín hiệu cảm biến lưu lượng khí nạp khi đạp ga.
Nguyên nhân thường gặp khiến cảm biến bị lỗi bao gồm: xe bị ngập nước, vệ sinh sai cách hoặc sử dụng cảm biến khí nạp kém chất lượng.
5 phương pháp bảo dưỡng cảm biến lưu lượng khí nạp trên xe ô tô hiệu quả
Phương pháp bảo dưỡng và kiểm tra cảm biến lưu lượng khí nạp (cảm biến MAF / MAP) nhằm duy trì hiệu suất động cơ và hạn chế các vấn đề về tiêu hao nhiên liệu, khí thải:
1. Xác định dấu hiệu sự cố
Theo dõi các biểu hiện bất thường như xe yếu, hao xăng, đèn Check Engine sáng để phát hiện kịp thời lỗi cảm biến lưu lượng khí nạp trên ô tô.
2. Kiểm tra vị trí và kết nối cảm biến
Đảm bảo vị trí cảm biến lưu lượng khí nạp được lắp đúng, giắc cắm và dây điện không lỏng hoặc bị oxy hóa.
3. Vệ sinh cảm biến MAF
Sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên dụng để loại bỏ bụi bẩn, dầu mỡ bám trên cảm biến khí nạp mà không làm hỏng các linh kiện bên trong.
4. Kiểm tra lưu lượng không khí
Dùng thiết bị chuẩn đoán đọc tín hiệu cảm biến lưu lượng khí nạp, đảm bảo các thông số nằm trong giới hạn cho phép để động cơ hoạt động ổn định.
5. Thay thế cảm biến lưu lượng khí nạp
Nếu sau khi vệ sinh cảm biến MAF mà tín hiệu vẫn không ổn định hoặc cảm biến hư hỏng, tiến hành thay thế đúng loại theo tiêu chuẩn nhà sản xuất để đảm bảo hiệu suất động cơ.
Tổng kết lại, cảm biến lưu lượng khí nạp đóng vai trò then chốt trong việc giúp động cơ vận hành ổn định, tiết kiệm và bền bỉ. Nếu bạn cần kiểm tra, vệ sinh hoặc thay thế cảm biến đúng kỹ thuật, 911 Workshop luôn sẵn sàng hỗ trợ với dịch vụ uy tín và chuyên nghiệp.
