Được viết bởi Hiệu suất vận hành của xe phụ thuộc lớn vào hệ thống cảm biến trên ô tô. 911 Workshop sẽ giúp bạn hiểu rõ các loại cảm biến trên ô tô, dấu hiệu hư hỏng, cách kiểm tra và quy trình bảo dưỡng chuẩn kỹ thuật trong bài dưới đây.
Hệ thống các loại cảm biến trên động cơ xe ô tô
Hệ thống các loại cảm biến trên động cơ xe ô tô cung cấp dữ liệu trực tiếp cho ECU, giúp động cơ vận hành ổn định, tiết kiệm nhiên liệu và đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
Cảm biến vị trí trục khuỷu
Cảm biến vị trí trục khuỷu giúp ECU xác định tốc độ quay của động cơ và vị trí piston để điều chỉnh thời điểm phun và đánh lửa chính xác.
Cảm biến vị trí trục cam
Cảm biến vị trí trục cam ghi nhận vị trí trục cam để ECU xác định điểm chết trên và điều phối thời điểm phun nhiên liệu. Khi cảm biến lỗi, động cơ dễ khó nổ hoặc chạy không ổn định.
Cảm biến vị trí bướm ga
Cảm biến vị trí bướm ga (TPS) đo góc mở bướm ga để ECU tính toán tải động cơ, điều chỉnh lượng phun nhiên liệu và kiểm soát quá trình sang số. Loại cảm biến này ảnh hưởng trực tiếp đến độ mượt khi tăng tốc.
Cảm biến kích nổ
Cảm biến kích nổ ghi nhận rung động bất thường trong buồng đốt, giúp ECU điều chỉnh thời điểm đánh lửa để tránh hiện tượng kích nổ gây hại cho động cơ. Đây là cảm biến trên ô tô quan trọng trong bảo vệ các chi tiết máy.
Các cảm biến khí nạp
1. Cảm biến lưu lượng khí nạp
Cảm biến lưu lượng khí nạp (MAF) được lắp đặt trên đường ống dẫn không khí từ lọc gió tới bộ phận điều khiển bướm ga.
2. Cảm biến áp suất khí nạp
Cảm biến áp suất khí nạp (MAP) ghi nhận và chuyển tải tín hiệu về áp suất chân không trong đường khí nạp, dưới dạng điện áp hoặc tần số đến ECU. Sau đó ECU sẽ tính toán lượng nhiên liệu chính xác cần cung cấp cho buồng đốt.
3. Cảm biến nhiệt độ khí nạp
Cảm biến nhiệt độ khí nạp (IAT) đo nhiệt độ khí nạp và truyền tải tín hiệu này đến hệ thống điều khiển. ECU sẽ tính toán độ giãn nở, khối lượng và thể tích của không khí, để điều chỉnh lưu lượng nhiên liệu sao cho phù hợp với tỷ lệ hòa khí trong buồng đốt.
Cảm biến nhiệt độ nước làm mát
Cảm biến nhiệt độ nước làm mát đo nhiệt độ dung dịch làm mát, từ đó ECU điều chỉnh thời điểm đánh lửa, phun nhiên liệu, bật quạt két nước và kiểm soát tốc độ không tải.
Cảm biến oxy
Cảm biến oxy trên ô tô đo lượng oxy thừa trong khí thải để ECU điều chỉnh lượng phun nhiên liệu, giúp động cơ vận hành tiết kiệm và giảm khí thải độc hại. Đây là loại cảm biến trên ô tô quan trọng trong mọi tiêu chuẩn khí thải hiện nay.
Cảm biến nhiệt độ EGR
Cảm biến nhiệt độ EGR theo dõi nhiệt độ khí xả tuần hoàn, giúp ECU điều khiển hệ thống EGR hoạt động đúng thời điểm, giảm NOx và bảo vệ hệ thống nạp – xả. Đây là cảm biến trên ô tô thường gặp trên các động cơ xăng và diesel đời mới.
Hệ thống cảm biến trên ô tô điều khiển vận hành
Nhóm hệ thống cảm biến trên ô tô này hỗ trợ khả năng điều khiển, ổn định thân xe và tăng trải nghiệm lái.
Cảm biến tốc độ bánh xe
Cảm biến tốc độ bánh xe đo tốc độ quay từng bánh và truyền thông tin cho ABS, TCS và ESC để kiểm soát độ bám đường, chống trượt và giữ ổn định thân xe.
Cảm biến áp suất lốp
Cảm biến áp suất lốp (TPMS) theo dõi áp suất – nhiệt độ lốp theo thời gian thực, cảnh báo ngay khi áp suất giảm để giúp người lái tránh nổ lốp, lệch lái và tiết kiệm nhiên liệu.
Cảm biến hộp số
Cảm biến hộp số gồm cảm biến tốc độ đầu vào và đầu ra, giúp PCM lựa chọn tỷ số truyền, điều chỉnh áp suất dầu và kiểm soát quá trình chuyển số mượt mà.
Cảm biến báo mòn má phanh
Cảm biến báo mòn má phanh theo dõi độ mòn má phanh và gửi cảnh báo cho người lái, đảm bảo hệ thống phanh vận hành an toàn và tránh nguy cơ mất phanh.
Các loại cảm biến trên ô tô khác
Ngoài các nhóm chính, còn có nhiều cảm biến trên ô tô khác giúp tăng tính an toàn, hỗ trợ vận hành và nâng cao trải nghiệm người dùng.
Cảm biến theo dõi mức nhiên liệu trong bình
Cảm biến nhiên liệu đo lượng nhiên liệu còn lại và gửi tín hiệu lên bảng đồng hồ, giúp người lái theo dõi và các doanh nghiệp vận tải quản lý tiêu hao hiệu quả.
Cảm biến áp suất bình chứa dầu phanh
Cảm biến này thường được sử dụng trong hệ thống chống bó cứng phanh ABS và trợ lực lái điện. Nó đảm nhận nhiệm vụ phát hiện sự chênh lệch áp suất trong hệ thống thủy lực, sau đó gửi cảnh báo đến người lái giúp ngăn ngừa tình trạng mất phanh, hỏng hệ thống phanh gây mất lái, lật xe.
Cảm biến lùi
Cảm biến lùi là một trong số những loại cảm biến trên ô tô có tính năng hỗ trợ người lái lùi đỗ xe một cách an toàn, hay còn được gọi là cảm biến hỗ trợ đỗ xe.
Cảm biến vị bàn đạp ga và phanh
Cảm biến vị trí bàn đạp chân ga và phanh có cấu tạo tương đối giống với cảm biến bướm ga, nó thường được bố trí ở cụm bàn đạp chân ga. Cảm biến này đảm nhận việc ghi nhận mức độ mở của bàn đạp chân ga và gửi dữ liệu tới ECU để điều khiển bướm ga điện tử, lượng phun và thời điểm chuyển số.
Cảm biến túi khí
Cảm biến túi khí đảm nhận chức năng ghi nhận lực va chạm một cách chính xác khi xảy ra tai nạn, và gửi tín hiệu về bộ điều khiển ECU. Nếu như mức độ ảnh hưởng vượt quá ngưỡng tiêu chuẩn sẽ kích hoạt túi khí ngay lập tức để bảo vệ những hành khách ngồi trên xe.
Cảm biến ánh sáng cho chế độ bật đèn pha tự động
Cảm biến quang cũng là một bộ phận nằm trong hệ thống đèn pha tự động, nó đảm nhận nhiệm vụ nhận biết điều kiện ánh sáng xung quanh vị trí xe đi qua. Hệ thống điều khiển ECU xử lý thông tin đầu vào và chủ động điều chỉnh mức sáng cùng hướng chiếu để đảm bảo tầm nhìn tốt nhất.
Những dấu hiệu nhận biết thường gặp khi cảm biến trên ô tô hư hỏng
Khi cảm biến trên ô tô gặp sự cố, xe có thể giảm hiệu suất, tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn hoặc mất an toàn khi vận hành. Các dấu hiệu phổ biến gồm:
- Đèn Check Engine sáng
- Động cơ yếu hoặc rung giật
- Xe khó nổ và tăng mức tiêu thụ nhiên liệu
- Hệ thống ABS – ESP – túi khí hoạt động không ổn định
- Xuất hiện tiếng kêu bất thường
Đây đều là cảnh báo cho thấy một hoặc nhiều các loại cảm biến trên ô tô đang gặp trục trặc và cần kiểm tra ngay.
4 cách kiểm tra cảm biến trên ô tô đơn giản và hiệu quả
Dưới đây là 4 phương pháp giúp bạn chủ động kiểm tra tình trạng các cảm biến trên động cơ ô tô và hệ thống vận hành, phù hợp cho cả người dùng phổ thông.
Cách 1: Theo dõi các đèn cảnh báo trên bảng táp-lô
Đèn Check Engine, ABS, túi khí, áp suất lốp… là tín hiệu đầu tiên cho thấy tất cả cảm biến trên ô tô đang có lỗi ở một vị trí nào đó. Khi đèn sáng, ECU đã lưu mã lỗi và bạn cần kiểm tra ngay để tránh ảnh hưởng đến khả năng vận hành.
Cách 2: Kiểm tra trực quan bằng mắt thường
Bạn có thể quan sát trực tiếp vị trí cảm biến trên ô tô và hệ thống dây dẫn để xem có tình trạng oxi hóa, đứt, lỏng chân giắc hoặc hư hỏng vật lý hay không. Đây là bước kiểm tra cơ bản, dễ thực hiện trước khi tiến hành các phương pháp chuyên sâu hơn.
Cách 3: Đo và đánh giá bằng đồng hồ đo điện (multimeter)
Sử dụng đồng hồ đo điện để kiểm tra điện áp, điện trở hoặc tín hiệu của các cảm biến động cơ ô tô như MAP, MAF, cảm biến nhiệt độ nước làm mát, cảm biến vị trí trục khuỷu… Sau khi đo, so sánh giá trị với thông số kỹ thuật, nếu chênh lệch lớn thì cảm biến trên ô tô có thể bị lỗi hoặc nguồn cấp không ổn định.
Cách 4: Sử dụng thiết bị chẩn đoán lỗi chuyên dụng
Đây là cách toàn diện nhất để kiểm tra các cảm biến trên ô tô. Máy chẩn đoán OBD-II giúp đọc mã lỗi, xem dữ liệu cảm biến theo thời gian thực và chỉ rõ cảm biến nào gặp vấn đề.
Hướng dẫn bảo dưỡng giúp tăng tuổi thọ cảm biến ô tô hiệu quả
Để hệ thống các cảm biến trên ô tô hoạt động ổn định và bền bỉ, bạn nên:
- Thực hiện bảo dưỡng đúng lịch trình mà nhà sản xuất quy định.
- Vệ sinh các cảm biến như MAF, cảm biến oxy, cảm biến vị trí bướm ga khi cần thiết.
- Kiểm tra hệ thống dây dẫn, giắc cắm và xử lý ngay khi thấy dấu hiệu oxy hóa hoặc đứt gãy.
- Thay cảm biến mới nếu hoạt động sai lệch, tránh ảnh hưởng đến các hệ thống khác trên xe.
Địa chỉ chẩn đoán lỗi cảm biến trên ô tô uy tín – 911 Workshop
Nếu bạn cần kiểm tra, chẩn đoán hoặc sửa chữa hệ thống cảm biến trên ô tô, 911 Workshop là lựa chọn uy tín tại Hà Nội. Gara sở hữu đội kỹ thuật viên kinh nghiệm, thiết bị chẩn đoán chuyên dụng và khả năng xử lý chính xác các lỗi cảm biến ở xe đời mới – xe sang. Mọi dịch vụ đều được bảo hành lên đến 1 năm, giúp bạn yên tâm sử dụng.
Một số câu hỏi thường gặp liên quan đến cảm biến ô tô
1. Làm cách nào kiểm tra cảm biến ô tô còn hoạt động chính xác?
Bạn có thể kiểm tra bằng mắt thường, dùng đồng hồ đo điện hoặc máy chẩn đoán OBD-II để đọc mã lỗi. Để đảm bảo đúng kỹ thuật, bạn nên mang xe đến gara chuyên nghiệp.
2. Vì sao cảm biến oxy giữ vai trò then chốt đối với mức tiêu thụ nhiên liệu và hiệu suất máy?
Cảm biến oxy trên ô tô giúp ECU điều chỉnh tỷ lệ hòa khí. Khi cảm biến sai lệch, động cơ sẽ tiêu hao nhiên liệu cao hơn, máy yếu và tăng khí thải.
3. Hệ thống cảm biến áp suất lốp ảnh hưởng ra sao đến độ an toàn khi lưu thông?
Cảm biến áp suất lốp TPMS giúp theo dõi áp suất theo thời gian thực, cảnh báo khi lốp non hoặc quá căng, hạn chế nguy cơ nổ lốp và giúp xe bám đường tốt hơn.
4. Cảm biến nhiệt độ nước làm mát đóng vai trò gì trong việc bảo vệ và kiểm soát động cơ?
Cảm biến này giúp ECU điều chỉnh quạt làm mát, lượng nhiên liệu và thời điểm đánh lửa. Khi lỗi, động cơ có thể quá nhiệt hoặc tiêu hao nhiên liệu bất thường.
5. Cảm biến ô tô thường dùng được bao lâu trước khi cần thay thế?
Tuổi thọ tùy thuộc vào loại cảm biến và điều kiện sử dụng. Một số cảm biến có tuổi thọ theo vòng đời xe (như cảm biến tốc độ ABS), trong khi các cảm biến khác như MAF, cảm biến oxy có thể cần thay sau 60.000 – 100.000 km.
Hệ thống cảm biến trên ô tô giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn và hiệu suất động cơ. Nếu bạn cần chẩn đoán chuẩn xác và sửa chữa chuyên sâu, hãy ghé 911 Workshop để được kỹ thuật viên hỗ trợ nhanh, đúng bệnh và đúng giá.
